Amstrad Gebruikers Groep
Amstrad Gebruikers Groep
Add-ons en andere randapparatuur
Een monster PCW: aan de buitenkant niet echt zichtbaar maar van binnen... Deze verbouwde 8256 heeft in totaal 1 megabyte geheugen aan boord en de Z80 processor draait op 8 in plaats van de gebruikelijk 4 megahertz.
Daarnaast (rechts op de foto) zowel een 3.5" als een 5.25" drive, beiden schakelbaar als drive B/A en een seriële RS232 plus een parallelle Centronics poort op de achterkant (niet zichtbaar). Een stevig jongen dus. De 5.25" heeft een eigen voeding die ook de 3.5"drive van stroom voorziet, een verstandige voorzorgsmaatregel als er meerdere of flink stroomverbruikende add-ons aangesloten zijn. Een 5.25" kwalificeert daarvoor: een 3.5" alleen zou nog wel gaan, alhoewel je de voeding ziet lijden als je [EXTRA]+[PTR] intoetst om een schermdump te maken. De eigen voeding van de PCW, krap bemeten en verantwoordelijk voor alle spanningen (5, 12 en 24 volt) in de machine.
Gelijk door naar het grafische gebeuren: de Creative Technology ProScanner. Een 400dpi handscanner voor stand-alone gebruik bij de meest gangbare desktop publishing en tekenprogramma's. Of, naar keuze te integreren in MicroDesign II of III van dezelfde leverancier.
De ProScanner wordt, als een echte add-on, aangesloten op de expansiepoort achterop de PCW maar beschikt gelukkig (zichtbaar op de foto) over een verdeelstekker. Dit is belangrijk aangezien een van de sterke punten van MicroScan de ondersteuning van externe printers tot 600 dpi is. Zelf heb ik het apparaat op een Epson EPL 7000 laserprinter gebruikt, hetgeen in 300dpi bijzonder fraaie afdrukken oplevert. Tegenwoordig doe ik graphics echter alleen nog op de PC (met een flatbed scanner) en exporteer ze naar een geschikt formaat voor de PCW (meestal via BMP naar MDA, het formaat van MicroDesign).
De MasterScan, de scanner die onttroond werd als koning van de PCW-graphics bij het uitkomen van de bovenstaande ProScanner. De lagere resolutie van 300dpi is nauwelijks merkbaar, maar het apparaat heeft wat nadelen. Zo moet de kop gemonteerd worden op de afdrukkop van de PCW-matrixprinter, hetgeen het gebruik ervan onmiddellijk beperkt tot de types 8256, 8512, 9256 en 10. De andere PCW en PcW modellen beschikten eenvoudigweg niet over deze printer, dus…
Daarnaast is zo'n type, bekend als rollbed scanner, niet geschikt voor andere materialen of objecten die niet in de printer ingevoerd kunnen worden. Niets 3D dus!
Een andere beperking wordt gevormd door de software: dat het formaat dus beperkt is tot A4 formaat had iedereen onmiddellijk door. Echter: standaardformaat slaat de software op in screen formaat. En dat is met 32x90 wel groter dan de meeste computers, maar eigenlijk alleen geschikt voor kleinere plaatjes… Voorts beschikt de MasterScan niet over een verdeelstekker voor een tweede add-on.
Alweer een graphics add-on: een Hegotron Robotics Grafpad II. tekentableau. Het gebeurd vaak in de computerwereld dat een versie I niet bekend is, maar zojuist (december 2006) ben ik er achtergekomen dat de Grafpad (zonder toevoeging van II, dus eigenlijk versie I, zou je denken) later gemaakt is, voor de PC 1512 en 1640.
Dit tableau is geënt op de PCW en kan, naast het gebruikelijke tekenen, ook het toetsenbord vervangen.
Het laatste overigens niet onder LocoScript maar alleen met gebruikmaking van CP/M.
Leuke gadget, maar het voornaamste gebruik dat er van werd, en wordt, gemaakt is voor het ontwerpen van elektrische schema's en schakelingen.
De aansluiting op de expansiepoort is echter een afgeleide voor een ander type computer en de aansluiting op de expansiepoort van de PCW is niet bepaald solide te noemen.
De verloopstekker op de achterkant is niet geschikt voor Joyce add-ons: het nut daarvan is me niet duidelijk.
De lichtpen van Electric Light Studio. Ook bekend van het Fleetstreet NewsDesk International desktop publishing programma voor de PCW: een gedateerd DTP pakket dat minstens 3 andere programma's voor moest laten gaan (DTP, StopPress en MicroDesign).
Met deze pen is echter niets mis en het geheel werkt zelfs makkelijker dan de Grafpad II. Het apparaat is zeker een stuk solider!
De add-on past beter en de verloopstekker staat het gebruik van een tweede add-on toe. Ondersteuning blijft echter beperkt en is niet universeel.
Electric Light Studio heeft ook een video digitiser gemaakt, die ik ook nog ergens moet hebben liggen. Deze add-on heb ik vrij regelmatig gebruikt toen ik de PC nog niet gebruikte als tussenstation voor graphics en TV-grabs voor de Joyce.
De 3-knops AMX muis, een van de verschillende die voor de PCW zijn gemaakt. Samen met de 2-knops Kempston het meest aangetroffen (en het meest ondersteund door spelletjes en tekenprogramma's). Een andere bekende was de Gerdes muis die ook een universele adapter maakte voor muizen en joysticks. Zoals te zien op de foto heeft de AMX muis een verloopstekker voor het aansluiten van een tweede add-on op de Joyce..
Ook Creative Technology heeft een muis voor de PCW gemaakt, de KeyMouse die de signalen rechtstreeks van het toetsenbord aftapte en daarom geen speciale drivers of ondersteuning in games en dergelijke nodig had. Die muis is echter vrij laat op de markt gekomen en niet helaas niet in Nederland, maar dat was toch duidelijk de beste. Verschillende tijdschriften hebben doe-het-zelf schema's gemaakt voor het zelf aansluiten van een joystick op het toetsenbord (zie de doe-het-zelf sectie). Dit schema zou ook geschikt gemaakt kunnen worden voor het aansluiten van een muis. Met het grote voordeel dat er geen driver nodig is!
De LocoLink parallelle kabel waarmee een PCW op een PC kan worden aangesloten. Met behulp van de geleverde programmatuur en een DOS versie van LocoScript wordt de gehele PCW als drive Z op een PC aangelogd en kunnen bestanden uitgewisseld worden.
Bij deze (eerdere) versie kan dat nog slechts in richting: weliswaar kunnen LocoScript PC bestanden naar de PCW verstuurd worden, maar dit moet in ASCII gebeuren. Ook moeten LocoFile bestanden tevoren 'gesquashed' worden om ze op de PC te kunnen gebruiken.
Alleen in de nieuwe LocoScript for Windows en LocoScript PCW vanaf versie 2.50 is uitwisseling in beide richtingen mogelijk.
Voor massale bestandsconversie is de LocoLink echter niet geschikt. Wel is de parallelle kabel sneller dan de seriële nulmodem variant en handiger dan converteren van disks, maar de PC software is wat onhandig. Elk PCW bestand moeten in LocoScript Professional of LocoScript PC (Easy) individueel geopend en in het PC formaat worden opgeslagen. Pas na die handeling kan, per bestand aangegeven worden dat het naar WP of Word geconverteerd worden. De LocoLink for Windows zou de ellende van het openen en opslaan per bestand en ook Richmond Text Format (RTF) ondersteunen maar het gebrek aan een massale converteeroptie blijft. De nieuwe versie heb ik persoonlijk nooit gezien aangezien er beter opties beschikbaar zijn.
Het meest gangbare voorbeeld van een add-on voor de PCW: een kastje met daarin een seriële RS232 en een parallelle Centronics poort. De een geschikt voor modems en sommige printers, de ander voor aansluiting van een standaard printer.
De bekendste is de CPS van Amstrad/Schneider maar er zijn tientallen uitvoeringen, met extra's als bijvoorbeeld meer geheugen, een harde schijf of een printerbuffer.
Of juist minder: alleen een parallelle poort, waaraan het meeste behoefte was. Afgebeeld is de SCA Professional Plus die, naast de twee gebruikelijke poorten, een batterijgevoede klok bevat met de nodige hulpprogrammatuur (en ja: er is een millenniumpatch voor de programmatuur uitgebracht).
Ach tja: hij hoort erbij! De Intergem drive interface, niet een add-on, in die zin dat het ding niet op de expansiepoort aangesloten moet worden maar op de B-kabel van een PCW 8256 en het geheel komt in de uitsparing voor de B-drive. Theoretisch is het geval echter op alle Joyces te gebruiken. Het functioneert als interface voor een aangesloten 80 sporen, dubbelzijdige, Shugart drive.
De gemonteerde voedingsstekker is echter die voor een Acorn BBC drive: niet gangbaar en dus minder bruikbaar. Het hele geval is overigens een groot vraagteken. Zoals op de doe-het-zelf pagina's te zien valt kan een dergelijke Shugart compatible drive met een verloopstekker eenvoudig aangesloten worden: de 720kb 3" drive is namelijk ook Shugart compatible, alleen de stekker niet. Wat de elektronica op de interface dan ook voor functie heeft is mij een mysterie, maar ik vermoed een commerciële in plaats van een technische.
Een wat zeldzamere interface in Nederland: extern uitbreidingsgeheugen van 1 megabyte.
Hier in Nederland werden gewoonlijk 8mHz Sprinter versnelkaarten met daarop indien gewenst extra geheugen gemonteerd (intern, op het moederbord dus).
Sprinters werden destijds door de Joyce Computer Club "gevent" vandaar dat je ze nog wel eens aantreft. Daarbij is het geheugen in externe vorm ook nog eens een vrij nieuw apparaat uit de '90er jaren toen het PCW gebeuren in Nederland al afnam.
Deze interface is dan ook waarschijnlijk verdwaald - hij was in Engeland populair voor gebruik met het geheugenvretende LocoScript 3. Die tekstverwerker maakt, evenals versie 4, gebruik van softfonts.
Dat zijn in feite programma's die naar de printer geladen worden, waardoor alles op de omvang van de RAM drive M aankomt. LocoScript versie 4 kom vervolgens ook nog eens omgaan met kolommen en graphics (met een bijbehorende aanslag op het geheugen uiteraard).
Een minimum van 512kb werd aanbevolen voor een beetje gebruik. Verwerk je meerdere tekensets, letters in grote puntuitvoeringen, kleuren, of landschapsmode dan kom je daar al erg gauw te kort aan.
Zelf ben ik geen voorstander om dit extern uit te voeren: te duur en het legt beslag op je expansiepoort. Maar sommige (a-technische) gebruikers zullen hier wellicht de voorkeur aangeven. Daarbij was een add-on natuurlijk wel snel te verwijderen en op een andere machine te zetten…
Een Teqniche toetsenbord, bruikbaar voor alle modellen (behalve de PcW 16 natuurlijk, die heeft een PS/2 bord) met 102 toetsen.
Dit is een AT toetsenbord in bijzonder zware, heavy duty, uitvoering en aangepast voor de belettering van de PCW. De stand van het toetsenbord is in hoogte&hoek verstelbaar, iets waarvoor de 8256, 8512, 9256 en 10 toetsenborden voor zijn voorbereid maar wat ik nooit in gebruik heb gezien. Wel een doe-het-zelf oplossing: 2 schroeven, geschroefd in de onderkant van het toetsenbord om een hoek te creëeren.
Maar een commerciële toepassing is er, voor zover ik weet, nooit geweest. Vreemd als je bedenkt dat deze toetsenborden nogal krap bemeten waren en er niet altijd zo comfortabel mee viel te werken als met andere borden.
Een drietal hulpstukken, van links naar rechts: een anti-reflectiescherm voor de 8000-serie, een 3" schoonmaakdisk en een marginmaker voor gebruik met de matrixprinters van de 8256/8512/9256/10's.
Naar de PCW-pagina.
